हेन्द्रनगर ।   महेन्द्रनगर बजारमा भीमदत्त नगरपालिकाका पाँच वटा  सार्वजनिक शौचालय छन । तर ती सबै शौचालय प्रयोगमा भने छैनन ।
नगरपालिकाले शौचालयको व्यवस्थापन गर्न नसक्दा यहाँका अधिकांश सार्वजनिक शौचालय बन्द छन सञ्चालनमा रहेको शौचालयमा पनि केही सिमित व्याक्तिको एकाधिकार रहेको छ ।
सरसमान किन्न तथा विभिन्न काम विशेषले बजारक्षेत्रमा आउने मानिसहरुले सार्वजनिक शौचालय नहुँदा निकै कष्ट भोग्नु

परेको छ । भीमदत्तनगरपालिकाको खुलामञ्च,बसपार्क,मदन चोक र नेपाल टेलीकमको कार्यालय नजिकै सार्वजनिक शौचालय छन । मदन चोक र खुला मञ्चमा रहेको शौचालय यहाँका व्यवासायिहरुले प्रयोग गर्ने गरेका छन । नेपाल टेलिकम कार्यालयको नजिक रहेको शौचालयमा ब्याक्तिको ताला छ । ती व्याक्ति नेपाली कांग्रेसका सदस्य रहेको बुझिएको छ ।

सार्वजनिक शौचालय प्रयोगमा ल्याउन नगरपालिकाले बेवास्ता गर्दा बजारका बोलबाला व्यवसायिहरुले शौचालय कब्जा गरेको गुनासो छ । महेन्द्रनगर स्थीत एक व्यवसायिले खुलामञ्च र मञ्चको दक्षिणमा रहेको शौचालय यहाँका व्यवसायिहरुले प्रयोग गर्ने गरेको बताए । “यि शौचालय नजिकका व्यवसायिहरु बाहेक अरुले प्रयोग गर्न पाउदैनन ।” ती व्यवसायिले भने(“सार्वजनिक शौचालय आम नागरिकले जतिबेला पनि प्रयोग गर्न पाउनुपर्ने हो तर यहाँ त्यसो छैन व्यवसायिहरुले नै ताला लगाएर राख्ने गरेका छन ।”

शौचालय व्यवस्थापनको जिम्मेवारी भीमदत्त नगरपालिकाको भएपनि नगरपालिकाले बेवास्था गर्दै आएको छ । जसका कारण महेन्द्रनगर बजार आउने मानिसले शौचालय प्रयोग गर्न होटेल जानुपर्ने बाध्यता रहेको छ । “बजारमा सार्वजनिक शौचालय छ भन्ने मलाई थाहा छैन ।” महेन्द्रनगर बजारमा भेटिएका मनोज भट्टले भने(“कामले बजार आयो भने शौचालयको समस्या हुन्छ होटलमा शौचालय प्रयोग गर्न खाजानास्ता खानुपर्ने बाध्यता छ ।” उनले आफु धेरै पटक समस्या परेको गुनासो गरे बताए ।

त्यसैगरी यहाँका सरसफाई अभियन्ता हेल्प नेपालका अध्यक्ष मदन चन्दले बजारमा सार्वजनिक शौचालय हुँदा हुदैपनि नगरपालिकाले व्यवस्थीत रुपमा सञ्चालन गर्न नसकेको बताए ।“बजारमा रहेका केही शौचालय व्याक्तिले कब्जा गरेका छन केही बन्द छन ।” उनले भने(“यि शौचालय प्रयोगमा ल्याउन नगरपालिकाको ध्यान जाओस ।”

सार्वजनिक शौचालयमा व्याक्तिले ताला लगाएको बारे नगरपालिका बेखबर छ । भीमदत्त नगरपालिकाका सुचना अधिकारी हरि सिंह धामीले शौचालयमा व्याक्तिले ताला लगाएको जानकारी नभएको बताए ।“शौचालय बन्द थियो ताला लगाएको बारे मलाई जानकारी भएन ।” उनले भने(“उक्त शौचालय सञ्चालनका लागि नगरपालिकाले कर्मचारी राख्नुपर्छे एक जनाले हुदैन दुई जना चाहिन्छ त्यसले नगरपालिकालाई आर्थिक भार थपिन्छ ।”

उनले शौचालय प्रयोगका लागि नगरपालिका भाडामा दिन खोजेपनि त्यो सम्भव नभएको बताए । अन्य शौचालय भने व्यवसायीहरुले सञ्चालन गरिरहेको उनले बताए । “नगरपालिकाले व्यवस्थापन गर्न नसक्दा व्यवसायिहरुले नै सञ्चालन गरेका छन ।” उनले भने(“शौचालयको मर्मतसम्भार पनि व्यवसायिहरुले नै गरेका छन ।”सार्वजनिक शौचालयको व्यवस्था नहुँदा सार्वजनिक स्थलहरुमा खुल्ला रुपमा दिसापिसाब गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको छ । यसले एकातिर वातावरण प्रदुषण भइरहेको छ भने अर्कोतिर असभ्यता बढ्नुका साथै  यस क्षेत्रकै बदनाम भइरहेको यहाँका स्थानीयहरुको भनाई छ ।

विशेष गरी कञ्चनपुरको खुलामञ्चमा यो समस्या सबैभन्दा बढी देखिन्छ ।  बजार क्षेत्रमा शौचालय नहुँदा खुल्ला रुपमा दिसापिसाब गर्नुपर्ने र जसबाट शहरबजारको वातावरण दुर्गन्धित हुँदै गइरहेको पाइन्छ । उसैमा फोहोर व्यवस्थापन गर्न नसक्नु झन् त्यसैमा खुल्ला दिसापिसाब गरिनुले शहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने मानिसहरुले विभिन्न रोगको शिकार समेत बन्नु परेको छ ।