काठमाडौं । नख्खु कारागारको चार दिवारभित्र बुधबार राजनीतिले एउटा नयाँ मोड लियो, जब प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ थुनामा रहेका रवि लामिछानेलाई भेट्न पुगे। यो भेटघाट सामान्य शिष्टाचार मात्र थिएन, बरु सत्ताको प्रतिशोध र षड्यन्त्रबाट थिलथिलो भएको एक राजनीतिक बन्दीले आफ्नो मनको बह र आक्रोश पोख्ने एउटा मञ्च बन्यो। प्रचण्डसँगको गोप्य संवादमा रविले आफूमाथि राज्यले गरिरहेको व्यवहारको नालीबेली मात्र सुनाएनन्, उनले तीनवटा यस्ता गम्भीर गुनासा राखे, जसले सिंहदरबारमा बसेर शासन चलाइरहेकाहरूको नियतमाथि सोझै औँला ठड्याएको छ।
गुनासो नं. १: भैरहवाको नारकीय सास्ती र अमानवीय व्यवहार
रविको पहिलो र सबैभन्दा ठूलो गुनासो थियो— भैरहवा कारागारमा उनले भोगेको शारीरिक र मानसिक यातना। प्रचण्डका अनुसार, रविले भैरहवाको बसाइलाई ‘नर्क’ को संज्ञा दिएका थिए। “उहाँको शरीर सुकेर आधा भएको छ, अनुहारको चमक हराएको छ,” प्रचण्डले बाहिर निस्किएपछि भने, “त्यहाँको बसाइको स्थिति निकै जटिल र कष्टकर रहेछ। यो न्याय होइन, यो त सरासर मान्छे सिध्याउने खेल हो।”
रविको गुनासो स्पष्ट थियो: मलाई कानुनी प्रक्रियामा राख्नुभन्दा पनि शारीरिक र मानसिक रूपमा गलाएर आत्मसमर्पण गराउने षड्यन्त्र भयो। नख्खुको व्यवस्थापनको प्रशंसा गर्नुले पनि भैरहवामा उनलाई कतिसम्म असहज अवस्थामा राखिएको थियो भन्ने कुरा प्रस्ट हुन्छ। यो केवल जेल चलान थिएन, यो एक किसिमको नियोजित शारीरिक यातना थियो।
गुनासो नं. २: नांगो राजनीतिक प्रतिशोध र नियोजित खेदो
रविको दोस्रो गुनासो सत्ता गठबन्धन, विशेषगरी कांग्रेस र एमालेले उनीमाथि साँधेको नांगो राजनीतिक प्रतिशोधप्रति थियो। उनले प्रचण्डलाई स्पष्ट शब्दमा भने, “यो सहकारी ठगीको अनुसन्धान होइन, यो रवि लामिछाने र उसको पार्टीलाई सिध्याउने ‘अपरेसन’ हो।”
उनको विश्लेषणमा, सत्तापक्षले उनलाई कानुनी पासोमा पारेर आफ्नो राजनीतिक यात्रामा पूर्णविराम लगाउन खोजेको छ। तर, यही प्रतिशोधले आफू र आफ्नो पार्टीप्रति देशभर सहानुभूतिको आगो सल्काएकोमा उनी विश्वस्त थिए। प्रचण्डले भने, “कांग्रेस-एमालेले आफ्नै खुट्टामा बन्चरो हानिरहेका छन् भन्ने कुरा उहाँले राम्रैसँग बुझ्नुभएको छ। उनीहरूको यो कदमले रास्वपालाई आगामी चुनावमा सोच्दै नसोचेको फाइदा पुग्दैछ।”
गुनासो नं. ३: कानुनी विभेद र न्यायमाथिको बन्देज
रविको तेस्रो र सबैभन्दा गम्भीर गुनासो कानुनी प्रक्रियामाथिको नियोजित विभेद थियो। “बिगो बुझाएर बाहिरबाटै मुद्दा लड्न पाउने सामान्य कानुनी अधिकारबाट समेत मलाई वञ्चित गर्न खोजिँदैछ,” रविको यो भनाइ उद्धृत गर्दै प्रचण्डले भने, “उहाँलाई जसरी पनि जेलभित्रै सडाउनुपर्छ भन्ने एकसूत्रीय अभियानमा राज्य लागेको देखिन्छ।”
यो गुनासोले के देखाउँछ भने, रविलाई अन्य नागरिक सरह कानुनी उपचारको मौकासमेत नदिई राजनीतिक बन्दीका रूपमा व्यवहार गरिँदैछ। कानुन सबैका लागि बराबर हुनुपर्नेमा, उनको हकमा कानुनलाई सत्ताको हतियारका रूपमा प्रयोग गरिएको रविको बुझाइ छ।
