काठमाडौं । २०७९ साल बैशाख ३० गते दोस्रो कार्यकालका लागि देशैभर स्थानीय तहको निर्वाचन भयो । विगतका निर्वाचनभन्दा यो निर्वाचनमा केही लोकप्रिय व्यक्तिहरूले पार्टीभन्दा माथि उठेर चुनावमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिए । दलहरूको विगतको काम देखेर वाक्क दिक्क भएका जनताले पनि धेरै ठाउँमा स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई पत्याए र चुनाव जिताए ।
काठमाडौं, धरान र धनगढी जस्ता मुख्य क्षेत्रमा मात्रै नभई दूरदराजका क्षेत्रमा पनि स्वतन्त्र उम्मेदवारले बलियो पकड जमाए । स्वतन्त्र उम्मेदवारको प्यानल नै बनाएर चुनावमा गएका सन्तोष प्रकाश जोशी बैतडीको डिलासैनी गाउँपालिकाको अध्यक्ष पदमा निर्वाचित भए । जनस्वास्थ्यकर्मी पद चटक्कै छोडेर गाउँपालिका अध्यक्षको उम्मेदवार बनेका जोशीलाई स्थानीयले पनि राम्रै मत दिए र जिताए । स्वतन्त्र उम्मेदवारले पनि काम गर्न सक्छन् भन्ने दर्जनौं उदाहरण धनगढीका मेयर गोपी हमाल र काठमाडौंका मेयर बालेन साहबाट लिन सकिन्छ । तर स्वतन्त्र जनप्रतिनिधिको चर्चा चुलिँदै गएका बेला डिलासैनी गाउँपालिका अध्यक्ष जोशीको चर्चा भने ओरालो यात्रामा छ । उनले घोषणा पत्रमा लेखेका प्रतिवद्धतालाई सुरुवात समेत गर्न सकेका छैनन् । कामभन्दा बढी गफ गर्ने जोशीको यो शैलीले सिङ्गो पालिकाको भविष्य कता जान्छ, दैवले जानुन् ।
गफै गफमा आधा कार्यकाल सकिन लाग्दा पनि उनी गाउँपालिकाका समस्याबारे पटक्कै चिन्तित छैनन् । आलोचना त उनी सुन्नै चाहँदैनन् । उनको आलोचना र विरोध गर्नेहरू लाई पेलेरै जाने स्वभावका कारण अहिले यहाँका जनतालाई चुनाव जिताएर समस्या मात्रै भएको छैन्, पछुतो समेत लागिरहेको छ ।
पार्टीले टिकट नदिएपछि स्वतन्त्रः
उनी स्वतन्त्रबाट निर्वाचन लड्नु पहिले एमालेका खुङ्खार नेता थिए । झण्डै १६ वर्ष एमालेको राजनिति गरे पनि टिकट नपाएपछि राजिनामा दिएर स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिए । चुनावताका जनताको कुरा सुन्ने गफ दिएका जोशी अहिले आसेपासेको बाहेक अरुको कुरा सुन्नै चाहँदैनन् वा उनीसँग सुन्ने फुर्सद नै छैन् । एमाले छाडेर स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका जोशी अहिले फेरी एमालेमा फर्किन लागेको भन्ने चर्चा चलेको छ ।
एक अन्तरवार्तामा जोशीले भनेका छन्, ‘पार्टीले योगदानका आधारमा टिकट दिनुपर्ने हो, तर दिएन् । जनताको चाहाना अनुसार नै स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएको हुँ ।’ उनले भने ‘ पार्टीमा टिकट नपाएर बस्नुभएका मान्छेहरुलाई हामी स्वतन्त्र अभियन्ताहरुलाई जोडेर देशव्यापी रुपमा अघि बढाउन चाहान्छौं । त्यसमा विभिन्न राजनीतिक विचार बोक्ने जो सुकै पनि संलग्न हुन सक्छन् ।’ चुनाव जितेपछि एमालेमा नफर्किने बताएका उनी अहिले एमाले तिरै ढल्किएको स्थानीयहरुले बताएका छन् ।
स्वतन्त्र प्यानल बनाएर चुनावी प्रतिष्पर्धाः
स्वतन्त्र उम्मेदवारी देशका धेरै ठाउँमा दिएको सवैलाई थाह छ, तर जोशी यस्ता पात्र हुन् स्वतन्त्रबाट प्यानल नै बनाएर निर्वाचन लडेका थिए । विशेषगरी एमालेबाट टिकट नपाएकाहरुलाई एक बनाएर उनले डिलासैनीका सात वडा मध्ये पाँच वडामा अध्यक्षदेखी सदस्यसम्म उम्मेदवारी दिन लगाए । उम्मेदवारी दिएका पाँच मध्ये तीन वडा वडामा वडाध्यक्षदेखी सदस्यहरुमा उनकै प्यानल विजयी भयो । तर अहिले निर्वाचन जितेका वडा नं. ५ का वडाध्यक्ष यज्ञराज भट्ट पुरानै पार्टी एमालेमा पर्किएका छन् । जोशी पनि उनकै लाइनका रहेको चर्चा भइरहेको छ ।
चर्चा धेरै, काम शुन्यप्रायः
स्थानीयहरुमा स्वास्थ्यकर्मी हुदाँदेखी नै राम्रो प्रभाव पारेका जोशी काम गर्छन् भन्ने जनताहरुलाई लागेको थियो । तर जोशीको कुबुद्धी कहाँबाट पलायो, कसैलाई थाह छैन् । अहिले उनी काम कम, कुरा बढी गर्ने नेतामा दर्ज भएका छन् । उनको आलोचना गर्नेहरू लाई उनी समय मिलाएर भित्तामा पुर्याई हाल्छन् । यो कला भने उनीमा गज्जबको छ ।
सार्वजनिक शिक्षाको सवलीकरण, स्वास्थ्य सेवाको विस्तार, ग्रामीण क्षेत्रका विद्यालयमा शिक्षाको गुणस्तर सुधार्ने, सवैका लागी सुलभ उपचार सेवा दिने उनले घोषणा पत्रमै लेखेका थिए । मानसिक स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, लागुऔषध दुव्र्यसनी रोक्ने, बेरोजगारी अन्त्य, स्थानीय कला, संस्कृतिको संरक्षण र सम्वद्र्धन उनको प्रत्येक भाषणमा सुनिने आश्वासन नै थिए । देख्नेलाई लाज लागिसक्दा पनि गर्नेलाई लाज नलागेपछि कसको के नै लाग्छ र ? जोशीले भनेका थिए ‘गोकुलेश्वर कृषि तथा पशु विज्ञान कलेजमा पढ्दै र कमाउँदै कार्यक्रम अन्तरगत त्यहाँका विद्यार्थीले बेमौसमी तरकारी खेतिदेखि बाख्रा पालन, कुखुरा पालन जस्ता विभिन्न उद्यम सञ्चालन गर्नुभएको छ । यसले हामीलाई उत्साहित बनाएको छ । अब हामी पालिका भित्रका सबै विद्यालयहरुमा यस्ता खालका कार्यक्रम सञ्चालन गर्छौ ।’
तर अहिलेसम्म न कुनै विद्यालयमा नवप्रवर्तनका कामहरु अगाडी बढेका छन् न युवाले रोजगारी नै पाएका छन् । अध्यक्षले काम भन्दा चर्चा बढुल्ल्ने काम मात्रै भएको नाम नखुलाउने सर्तमा स्थानीय राजनितिक अगुवाले बताए । उनी भन्छन् ‘अध्यक्षले त घरघरको आवाजलाई सुन्नु पर्ने हो । तर उहाँ आफ्नाको बाहेक कसैको सुन्न चाहानु हुन्न । पालिकाको भवन निर्माण अहिलेसम्म पनि हुन सकेको छैन् । पक्की भवन बनाउनु पर्ने तर अध्यक्षले कमिशनका लागी एक करोड रकममा टिनको छानो बनाउँदै हुनुहुन्छ ।’ ‘छाडा प्रवृतीको मानसिकताले ग्रस्त भएका स्वतन्त्र उम्मेदवारले पालिकाको बजेट समेत कमिशन आउने क्षेत्रमा मात्रै विनियोजन गर्ने गरेका छन् । यसले गर्दा पालिकामा विकासभन्दा विनास बढेको छ,’ ती नेताले भने ।
भविष्यमा राजनितिक भविष्य नदेखेपछी पालिका अध्यक्ष भएकै समयमा भक्कु कमाउने अनी रमाउने मानसिकताले काम गरिरहेका छन् । उनको दिमाग नै पैसा कसरी कमाउने भन्ने बाहेक अरुतिर छैन् । आफुलाई कमिसन नआउने देखेपछी उनले अस्पताल बनाउनका लागी परेको टेण्डर नै स्थगित गराएका छन् । ठेकेदारले कमिसन दिन नमानेपछी प्रक्रियामा गइसकेको ठेक्का पनि स्थगित गरेको आरोप उनी माथि स्थानीयले लगाउने गरेका छन् ।
समस्या कहिलेसम्म ?
डिलासैनी गाउँपालिका भित्र समस्याको चाँङ भएको स्थानीयहरु ब्ताउनछन् । अध्यक्ष जोशी आफैले काम गर्ने बताएको क्षेत्रहरु शिक्षा, स्वास्थ्य, कृर्षि लगाएतका क्षेत्र अहिले पनि लथालिङ्ग छन् । डिलासैनी गाउँपालिकाका एक स्थानीयले पालिकामा स्थानीय सरकार भएको महशुस नै नभएको बताए । उनी भन्छन्, ‘गाउँपालिका विभिन्न वडामा पुगेका ग्रामिण बाटोको स्तरउन्नती भएको खण्डमा सवै नागरिकलाई सहज हुने थियो । गाउँपालिकासँग दुई वटा डोजर भएपनि पालिकाले बाटो सुधार्नका लागि पठाउँदैन् ।
घोषणा पत्रमा नै लेखेको विद्युत् विस्तार र सडक सुधारका काम चटक्कै विर्सिएर झोला वितरणमा कमिसनको खोज गरिरहेको, सिटामोल खरिदमा खान खोजेको आरोप लाग्ने व्यक्ति पनि यीनै डिलासैनी गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तोष प्रकाश जोशी हुन् । जसलाई जिताएका जनतालाई पछुतो लाग्दा पनि उनलाई पिटिक्कै अफ्ठेरो लागेको छैन् ।
गाउँपालिकामा शैक्षिक क्षेत्र सुधार्ने प्रतिवद्धता अध्यक्षले गरेको भएपनि व्ययबहारिक रुपमा काम नभएको उनले बताए । साथै गाउँपालिकाको उदासिनताका कारण गाउँपालिकामा रहेको कृर्षि तथा पशुविज्ञान क्याम्पसमाको स्तर उन्नती नहुदाँ धरासायी बन्दैछ । विगतमा गाउँपालिकाले बजेट व्यवस्थापन गरेर क्याम्पसमा अध्यापन गराउँदै आएको भएपनि क्याम्पस व्यवस्थापन समितीको अध्यक्ष नै बनेका जोशी गाउँपालिकाको अध्यक्ष भएपछि क्याम्पसमा बजेट शुन्य विनियोजन हुने गरेको आरोप स्थानीयको छ ।
के भन्छन् पालिका अध्यक्ष ?
स्थानीयले गरेको गुनासो जस्तो पालिकामा कामै नभएको भन्ने कुरा निराधार रहेका डिलासैनी गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तोष प्रकाश जोशीले बताए । पालिकामा आफूले निर्वाचनको समयमा गरेका सबै बाचाहरू अनुरूप नै काम गरिरहेको र सबै क्षेत्रमा धमाधम काम भइरहेको अध्यक्ष जोशीले दावी गरेका छन् ।
पलिकामा बन्न लागेको १० शैयाको अस्पताल निर्माणका क्रममा ठेकेदारले बदमासी गरेपछि ठेक्का रद्द भएको उनले बताए । आफू आउनुभन्दा अघिल्लो कार्यकालका जनप्रतिनिधिहरूले अस्पतालको ठेक्का खोलेको र आफू कार्यन्वयनको समयमा आएको उनले बताए । उनले भने ‘ठेकेदारले पालिकासँग सम्झौता गरेर ८५ लाख रुपैयाँ भुक्तानी समेत लिएर काम नगरेपछि सम्झौता अवधि सकिएपछि ठेक्का रद्द भएको हो ।’
साथै पालिकाको भवन निर्माणमा ठुलो रकम खर्च हुने र त्यो रकम पालिकाले छुट्याउन नसक्ने भएका कारण ४० प्रतिशत पालिकाको र ६० प्रतिशत अन्य निकायसँग समन्वय गरी भवन निर्माणको काम अघि बढाइएको जोशीको दावी छ । आफूमाथि विरोधीहरूले निराधार आरोप लगाइरहेको र ती कुनै पनि कुरा सत्य नभएको भन्दै उनले हामीलाई पालिकाको विकास हेर्नका लागि निम्तो समेत दिए । अन्तमा डिलासैनी गाउँपालिकामा भइरहेको विकासको लहर हेर्ने जिम्मा डिलासैनी गाउँपालिकाका जनतालाई… ।
